Νίκος Τομαράς

Συμβουλευτική και Ψυχοθεραπεία


ΣΥΧΝΕΣ ΑΠΟΡΙΕΣ

Γιατί να ξεκινήσω ψυχοθεραπεία, όπως πολλοί φίλοι με συμβουλεύουν;

Κάθε άνθρωπος, ανεξαρτήτως ηλικίας, θα μπορούσε να έχει όφελος από την ψυχοθεραπεία. Πολλές φορές, παρότι αντιμετωπίζουμε δύσκολες καταστάσεις αρνούμαστε τη βοήθεια από ειδικό και προσπαθούμε να τα καταφέρουμε μόνοι μας. Πολλοί φίλοι μας, εντοπίζουν αυτόν τον αγώνα μας, βλέπουν κάτι που εμείς δε βλέπουμε και μας συμβουλεύουν να ζητήσουμε βοήθεια. Με την άρνηση καταπονούμε τον εαυτό μας και επιδεινώνουμε την ψυχική μας υγεία.


Πότε είναι η πιο σωστή στιγμή να ξεκινήσω ψυχοθεραπεία;

Συνήθως οι άνθρωποι ζητούν βοήθεια όταν υπάρχει κάποιο ξεχωριστό σημείο της ζωής τους όπως ένας χωρισμός, διαζύγιο, πένθος, χαμηλή αυτοεκτίμηση, κατάθλιψη, άγχος, κρίσεις πανικού, φοβίες κ.ά. Όμως όλο και περισσότεροι σπάνε το μοτίβο αυτό και ξεκινούν την εμπειρία της ψυχοθεραπείας σε άλλο χρόνο. Τα θέματα που τους παρακινούν είναι, σε πρώτη ανάγνωση πιο ανοιχτά, όπως η θέσπιση ορίων στις σχέσεις τους, η επικοινωνία στο ζευγάρι, το εργασιακό άγχος, το αίσθημα ανικανοποίητου, η αναζήτηση νοήματος ζωής.

Σε όλες τις περιπτώσεις το σημείο έναρξης της ψυχοθεραπείας είναι για τον καθέναν ξεχωριστό. Καλό θα είναι βέβαια να μην έχουμε φτάσει στην περιοχή του προβλήματος. Η καλύτερη γνώση του εαυτού μας, η απόκτηση δεξιοτήτων για σύναψη καλύτερων και λειτουργικότερων προσωπικών και επαγγελματικών σχέσεων θα μας βοηθήσει σε ένα ταξίδι αποδοχής και δύναμης.


Ποιος θα καθορίσει το κύριο αίτημα της θεραπείας μου και πώς αυτό θα δουλευτεί;

Η διαδικασία της ψυχοθεραπείας θα σας οδηγήσει στη διατύπωση του αρχικού σας θεραπευτικού αιτήματος και σε συνεργασία με το θεραπευτή σας θα ανακαλύψετε καινούρια πράγματα. Είναι πολύ συνηθισμένο το αρχικό αίτημα να τροποποιείται.


Οι καλοί φίλοι που έχω δεν αρκούν και πρέπει να απευθυνθώ σε ψυχοθεραπευτή;

Ο ψυχοθεραπευτής σας δε θα είναι ένας ακόμη φίλος σας. Μαζί του, μέσα από τη θεραπευτική συμμαχία που θα φτιάξετε, θα δυναμώσετε την αυτοεικόνα σας και θα μπορέσετε να γίνετε πιο λειτουργικός /-ή.


Γιατί αρνούμαι να ξεκινήσω ψυχοθεραπεία ενώ κατά βάθος γνωρίζω ότι θα βοηθηθώ;

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία είναι ο κάβος που κρατά δέσμιες τις ψυχικές δυνάμεις και δεν τις αφήνει ελεύθερες να πραγματώσουν το ταξίδι της ψυχικής αλλαγής και ανάπτυξης. Η αντίσταση συνεχίζεται κατά τη διάρκεια της θεραπείας αλλά και στην υπόλοιπη ζωή του ατόμου με σκοπό να εμποδίσει ασυνείδητες σκέψεις, συναισθήματα και συμπλέγματα. Τις περισσότερες φορές δεν είναι συνειδητή.

Όπως αναφέρει και ο Καβάφης στο ποίημά του «Τα παράθυρα»: Σ’ αυτές τες σκοτεινές κάμαρες, που περνώ/μέρες βαρυές, επάνω κάτω τριγυρνώ/για νά ‘βρω τα παράθυρα.— Όταν ανοίξει/ένα παράθυρο θά ‘ναι παρηγορία.—Μα τα παράθυρα δεν βρίσκονται, ή δεν μπορώ/να τά ‘βρω. Και καλλίτερα ίσως να μην τα βρω./Ίσως το φως θά ‘ναι μια νέα τυραννία./Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει.


Ποια η διάρκεια, και η συχνότητα των συνεδριών;

Η διάρκεια της συνεδρίας είναι 50 λεπτά. Η συχνότητα δεν είναι σταθερή και ορίζεται στο θεραπευτικό σας συμβόλαιο από κοινού με το θεραπευτή σας. Προτείνεται το ελάχιστο μία φορά την εβδομάδα για να υπάρχουν θεραπευτικά αποτελέσματα, αλλά μπορεί να αυξηθεί ανάλογα με τις ανάγκες του θεραπευόμενου.

Η συχνότητα μπορεί σταδιακά να αραιώνει κατόπιν συμφωνίας θεραπευτή και θεραπευόμενου, μετά από κάποιο σημείο θεραπευτικής δουλειάς.


Αν το πω στην παρέα μου θα με περάσουν για τρελό;

Η ψυχοθεραπεία είναι μία επένδυση που κάνετε στον εαυτό σας. Εστιάστε στα χαρακτηριστικά του θεραπευτή που ταιριάζουν σε εσάς και στη θεραπευτική σας συμμαχία, χωρίς να σας απασχολεί η γνώμη των άλλων.

Πολλοί άνθρωποι φοβούνται να πάρουν την απόφαση να ξεκινήσουν θεραπεία. Είναι ο φόβος του αγνώστου και της ευθύνης σε μία νέα στάση ζωής που θα επιφέρει αλλαγές στη ζωή τους. Πιθανόν να μπουν στο δίλημμα να εγκαταλείψουν όσα δεν τους αρέσουν παρότι τους δίνουν ασφάλεια.

Ίσως δηλαδή να μη φοβόμαστε το σχόλιο της παρέας αλλά να δυσκολευόμαστε να δούμε κάποια πράγματα διαφορετικά, να γνωρίσουμε καλύτερα τον εαυτό μας και πώς λειτουργεί σε σχέση με τους άλλους.


Γιατί να εμπιστευτώ σε έναν άγνωστο τα προβλήματά μου και όχι σε ένα φίλο μου;

Οι φίλοι μας είναι πολύτιμοι στη ζωή μας και μας υποστηρίζουν. Ο θεραπευτή σας θα σας βοηθήσει με υπεύθυνους και προσεκτικούς χειρισμούς στο ψυχοθεραπευτικό σας ταξίδι. Σύμφωνα με τον κώδικα ηθικής και δεοντολογίας θα είναι δίπλα σας σε αυτή τη διαδρομή. Δε θα σας καθοδηγήσει, δε θα σας υποδείξει, δε θα σας δώσει φάρμακα. Θα σταθεί σε αυτήν την πορεία, στα έντονα συναισθήματα , στη δύναμη της αλλαγής και της αυτογνωσίας.


Με την ψυχοθεραπεία θα ανακουφιστώ από τα συμπτώματά μου;

Η ψυχοθεραπεία είναι κάτι περισσότερο από μια απλή ανακούφιση από τα ψυχικά συμπτώματά μας που είναι η κορυφή του παγόβουνου. Πολλά από αυτά έχουν σχέση με τις ασυνείδητες εμπειρίες μας, με τραύματα που έχουμε απωθήσει. Στο ταξίδι της αυτογνωσίας βοηθούμε την επαναφορά εκείνων των εμπειριών που θα μας οδηγήσουν στην προσωπική μας αλήθεια.

Ο θεραπευτής με την ερμηνεία των ονείρων, του ελεύθερου συνειρμού, τις παραδρομές του λόγου μπορεί να φτάσει στη διάγνωση της ψυχικής μας δομής και την υποστήριξή της. Μιλώντας ο θεραπευόμενος με την καθοδήγηση του θεραπευτή του για όσα τον απασχολούν , γεγονότα παλιά ή πρόσφατα, επιθυμίες, προβλήματα, συναισθήματα ανακουφίζεται. Ακούει κάποιες ερμηνείες, βάζει σε μία τάξη τις σκέψεις του, ξεχωρίζει τις πιο σημαντικές.


Πόσο επηρεάζει την εξέλιξη της ψυχοθεραπείας το άτομο;

Η συνέπεια, η αντοχή και η επιθυμία του ατόμου για θεραπεία και αυτογνωσία θα επηρεάσει και την εξέλιξή της. Καθοριστικό ρόλο θα παίξει από την πλευρά του και ο θεραπευτής που θα υποστηρίξει τη διαδικασία αυτή.

Τι είναι και σε τι αναφέρεται το θεραπευτικό συμβόλαιο;

Ο όρος θεραπευτικό συμβόλαιο χρησιμοποιείται για τη συμφωνία που γίνεται ανάμεσα σε θεραπευτή και θεραπευόμενο και περιέχει τα όρια, τους στόχους και τις υποχρεώσεις των δύο μερών μέσα στη θεραπεία. Πολλές φορές είναι άγραφο, αλλά είναι απαραίτητο για να καθοριστεί η βάση της θεραπευτικής σχέσης.

Στο συμβόλαιο καθορίζεται το χρονικό όριο κάθε συνεδρίας και η διάρκεια όλης της διαδικασίας ( π.χ. 12 συνεδρίες, 6 μήνες, ανοιχτή). Ο θεραπευτής αναφέρεται στο απόρρητο της θεραπείας και εξηγεί στο θεραπευόμενο πότε αυτό μπορεί να παραβιαστεί. (Άρση απορρήτου δύναται να γίνει αποκλειστικά και μόνο σε περίπτωση που διαπιστωθεί κίνδυνος πρόκλησης βλάβης του ιδίου ή άλλου προσώπου και εφόσον έχει συζητηθεί μέσα στη συνεδρία).

Αναφέρεται το πόσο σημαντικό είναι να μην παραλείπονται συνεδρίες και να τηρείται η ώρα προσέλευσης.